Domowy magazyn energii może być od grudnia znacznie mocniejszy niż instalacja fotowoltaiczna na dachu, a zakład energetyczny nie potraktuje go jako zwiększenia mocy przyłączeniowej. 15 października 2026 roku prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację ustawy o odnawialnych źródłach energii. Zmienia ona zasady liczenia mocy mikroinstalacji z magazynem. Prosumenci, którzy odkładali zakup baterii, dostają teraz więcej swobody w doborze sprzętu. Poniżej wyjaśniamy, co dokładnie się zmienia i jak skorzystać z nowych przepisów.
Co znajdziesz w artykule?
- Dowiesz się, jaki stosunek mocy magazynu do mocy PV dopuszcza nowelizacja i czym różni się od wcześniejszej zasady.
- Poznasz dwa warunki, które trzeba spełnić, aby magazyn nie był doliczany do mocy instalacji.
- Sprawdzisz, od kiedy obowiązują nowe przepisy i co dzieje się z wnioskami złożonymi wcześniej.
- Zrozumiesz, czym moc magazynu różni się od jego pojemności i dlaczego to rozróżnienie ma znaczenie.
- Przeczytasz o innych zmianach w ustawie, które dotyczą prosumentów.
Na czym polegało sumowanie mocy fotowoltaiki i magazynu?
Moc mikroinstalacji decyduje o tym, jaką procedurę przyłączenia do sieci przejdzie właściciel. Mikroinstalacja to źródło o mocy do 50 kW. Jeśli moc nie przekracza mocy przyłączeniowej budynku, wystarcza samo zgłoszenie do operatora sieci dystrybucyjnej. Gdy magazyn energii był doliczany do mocy paneli, cały zestaw szybko przekraczał ten próg. Wtedy, zamiast zgłoszenia trzeba było składać wniosek o warunki przyłączenia, a czasem także płacić za zwiększenie mocy przyłączeniowej.
Pierwszą ulgę wprowadziła nowelizacja Prawa energetycznego z końca 2022 roku. Magazyn można było wyłączyć z sumowania, ale jego moc nie mogła przekraczać mocy mikroinstalacji. Obowiązywała więc proporcja 1:1. Właściciel instalacji PV o mocy 6 kW mógł podłączyć baterię o mocy najwyżej 6 kW. Branża od początku uznawała ten limit za zbyt ciasny. Już 7 grudnia 2022 roku Stowarzyszenie Branży Fotowoltaicznej i Magazynowania Energii wskazywało, że przepisy wymagają dalszych zmian.
Proporcja 1:1 hamowała rozwój domowych magazynów z kilku powodów. Wśród nich wymienić można:
- wiele domów ma niewielką instalację PV, zaprojektowaną jeszcze w czasach net-meteringu, a zużycie energii wzrosło po montażu pompy ciepła lub ładowarki do samochodu,
- popularne falowniki hybrydowe i baterie mają moce, które nie pasowały do małych instalacji sprzed kilku lat,
- system net-billing nagradza zużywanie własnej energii, a mocniejszy magazyn pozwala szybciej pokryć wieczorny szczyt poboru,
- prosument, który chciał rozbudować sam magazyn, musiał też dokładać paneli albo przechodzić pełną procedurę przyłączeniową.
Jaką proporcję mocy magazynu i PV wprowadza nowelizacja?
Nowe przepisy podnoszą limit z 1:1 do 2,2:1. Moc magazynu energii może więc być ponad dwukrotnie wyższa niż moc zainstalowana paneli fotowoltaicznych. Ustawa mówi wprost, że moc zainstalowanego magazynu nie może przekraczać 2,2-krotnej wartości mocy zainstalowanej mikroinstalacji (gramwzielone.pl). Jeśli ten warunek jest spełniony, magazyn nie powiększa mocy instalacji w rozumieniu procedury przyłączeniowej.
Dla instalacji o mocy 5 kW oznacza to magazyn o mocy do 11 kW. Właściciel paneli o mocy 8 kW może podłączyć baterię o mocy nawet 17,6 kW. W obu przypadkach wystarczy uproszczone zgłoszenie do operatora. Takie zestawy mogą zasilać pompę ciepła, płytę indukcyjną i ładowarkę samochodu jednocześnie, bez ciągłego poboru prądu z sieci.
Sama proporcja nie wystarcza. Ustawodawca dodał drugi warunek, który chroni sieć dystrybucyjną przed nagłymi skokami mocy. Oba wymogi wyglądają następująco:
- moc magazynu wynosi najwyżej 2,2 mocy zainstalowanej instalacji fotowoltaicznej,
- cały zestaw, czyli panele razem z magazynem, nie może oddawać do sieci więcej mocy niż wynosi moc zainstalowana samej mikroinstalacji PV.
Jak w praktyce spełnić warunek ograniczenia mocy oddawanej do sieci?
Drugi warunek budzi najwięcej pytań wśród prosumentów. Mocny magazyn może teoretycznie oddać do sieci kilka razy więcej energii na sekundę niż same panele. Operator nie chce takiej sytuacji, bo lokalna sieć niskiego napięcia ma ograniczoną przepustowość. Ustawa wymaga zatem, żeby eksport energii był ograniczony do mocy zainstalowanej PV.
Za ten limit odpowiada przede wszystkim falownik. Większość nowoczesnych falowników hybrydowych pozwala ustawić maksymalną moc eksportu w swoim oprogramowaniu. Niektóre systemy korzystają też z dodatkowego licznika energii, który mierzy przepływ na przyłączu i na bieżąco koryguje pracę urządzeń. Redakcja GLOBEnergia zwraca uwagę, że skorzystanie z nowych zasad zależy od doboru falownika, pozostałych urządzeń i ustawień systemu.
Przed zakupem magazynu warto omówić z instalatorem kilka spraw. Należą do nich:
- czy obecny falownik obsługuje magazyn o planowanej mocy, czy trzeba go wymienić na model hybrydowy,
- czy falownik albo system zarządzania energią pozwala trwale ograniczyć moc eksportu do sieci,
- czy instalator przygotuje dokumentację z ustawieniami limitu, którą można przekazać operatorowi,
- czy bateria i falownik pochodzą od producentów, których urządzenia dobrze ze sobą współpracują.
Moc magazynu a pojemność – czym się różnią?
Nowelizacja mówi o mocy magazynu, a nie o jego pojemności. Te dwa parametry łatwo pomylić w ofertach handlowych. Moc podaje się w kilowatach (kW). Opisuje ona, jak szybko magazyn może się ładować i rozładowywać. Pojemność wyraża się w kilowatogodzinach (kWh) i mówi, ile energii bateria zmieści.
Proporcja 2,2:1 dotyczy wyłącznie kilowatów. Przepisy nie ograniczają pojemności magazynu w zależności od mocy paneli. Prosument z instalacją 5 kW może więc wybrać baterię o dużej pojemności, o ile jej moc nie przekroczy 11 kW.
Związek obu parametrów dobrze widać na przykładzie. Bateria o pojemności użytkowej 10 kWh, rozładowywana mocą 5 kW, w teorii zasili dom przez około dwie godziny. Ta sama bateria rozładowywana mocą 2 kW wystarczy na około pięć godzin. W rzeczywistości czas będzie nieco krótszy z powodu strat na przetwarzaniu energii i ustawień systemu.
Dobór obu parametrów warto oprzeć na tym, jak dom zużywa prąd. Przydadzą się dane takie jak:
- dobowe zużycie energii zimą i latem, odczytane z aplikacji operatora lub licznika,
- moc chwilowa urządzeń, które często pracują w tym samym czasie, na przykład pompy ciepła i piekarnika,
- godziny największego poboru, zwykle po zachodzie słońca,
- plany na najbliższe lata, takie jak zakup samochodu elektrycznego lub klimatyzacji.
Od kiedy obowiązują nowe przepisy?
Nowe zasady wchodzą w życie 1 grudnia 2026 roku. Prace nad nimi trwały ponad rok. Przepisy o magazynach znalazły się pierwotnie w ustawie, która dotyczyła także lądowej energetyki wiatrowej. 21 sierpnia 2025 roku prezydent zawetował ją w całości. Razem z regułami dla wiatraków przepadły korzystne zmiany dla prosumentów.
Rząd wrócił do tematu w projekcie oznaczonym numerem UD332. Z nowej wersji usunięto przepisy o lokalizacji turbin wiatrowych i ich odległości od zabudowań. Zostawiono natomiast zmiany dla magazynów energii i innych obszarów OZE. Sejm przyjął nowelizację 4 września 2026 roku. Za ustawą głosowało 380 posłów, dwóch było przeciw, a 53 wstrzymało się od głosu. Senat przyjął ją bez poprawek 24 września, a prezydent złożył podpis 15 października.
Dobra wiadomość czeka na osoby, które złożyły zgłoszenie już wcześniej. Nowe przepisy obejmą także wnioski o przyłączenie mikroinstalacji z magazynem, które wpłynęły przed 1 grudnia, ale nie zostały jeszcze rozpatrzone. Operatorzy poproszą wtedy wnioskodawców o uzupełnienie informacji o mocy magazynu.
Jakie inne zmiany dla prosumentów przynosi nowelizacja?
Ustawa nie kończy się na magazynach energii. Zmienia także sposób, w jaki sprzedawcy prądu informują prosumentów o rozliczeniach. Wielu właścicieli instalacji skarżyło się, że faktury w systemie net-billing są nieczytelne. Trudno było z nich wyczytać, ile energii trafiło do sieci i ile pieniędzy zostało na koncie prosumenckim.
Po zmianach faktura będzie musiała zawierać więcej danych. Znajdą się na niej:
- ilość energii oddanej do sieci w poszczególnych miesiącach,
- ilość energii pobranej z sieci w tych samych okresach,
- kwota rozliczonego depozytu prosumenckiego,
- rynkowa cena energii elektrycznej użyta do rozliczenia.
Pozostałe przepisy dotyczą głównie biznesu i samorządów. Biometanownie o mocy powyżej 1 MW będą mogły brać udział w aukcjach Urzędu Regulacji Energetyki. Zwycięzcy otrzymają kontrakty różnicowe na maksymalnie 20 lat. Spółdzielnie energetyczne zyskają łatwiejszy dostęp do danych pomiarowych. Ustawa porządkuje też definicje magazynów ciepła i chłodu oraz zasady certyfikacji instalatorów.
FAQ
Czy mogę podłączyć magazyn o mocy 10 kW do instalacji PV o mocy 4 kW?
Tak, ponieważ 2,2-krotność mocy 4 kW to 8,8 kW, a 10 kW przekracza ten limit, więc taki zestaw nie spełni warunku. Musisz wybrać magazyn o mocy najwyżej 8,8 kW albo przejść pełną procedurę przyłączeniową.
Czy nowe przepisy ograniczają pojemność magazynu energii?
Nie, ustawa mówi wyłącznie o mocy magazynu wyrażonej w kilowatach. Pojemność w kilowatogodzinach możesz dobrać swobodnie do potrzeb domu.
Od kiedy mogę korzystać z proporcji 2,2:1?
Nowe zasady obowiązują od 1 grudnia 2026 roku. Obejmują też wnioski złożone wcześniej, których operator jeszcze nie rozpatrzył.
Kto ustawia limit mocy oddawanej do sieci?
Limit konfiguruje instalator w falowniku lub systemie zarządzania energią. Warto poprosić go o dokumentację ustawień, bo operator może o nią zapytać.
Czy muszę zgłaszać magazyn do operatora sieci?
Tak, operator powinien znać moc magazynu, aby sprawdzić, czy zestaw spełnia warunki ustawy. Jeśli magazyn mieści się w limicie 2,2:1 i eksport jest ograniczony, wystarczy uproszczone zgłoszenie.