Optymalizacja wydatków w zakładach produkcyjnych oraz obiektach biurowych staje się priorytetem w dobie rosnących cen energii elektrycznej. Jednym z najbardziej efektywnych sposobów na obniżenie rachunków jest wyeliminowanie opłat za energię, która nie przekłada się na realną pracę maszyn. Proces ten polega na zrównoważeniu przepływów prądu w taki sposób, aby odciążyć infrastrukturę przesyłową oraz uniknąć kar nakładanych przez dostawców. Czy istnieje lepszy sposób na natychmiastowe oszczędności niż usunięcie zbędnych pozycji z miesięcznego zestawienia kosztów?
Przeczytaj także:
- Premia termomodernizacyjna – co to jest i jak ją uzyskać?
- Co to jest kompensacja mocy biernej pojemnościowej?
- Jak dobrać dławik do kompensacji mocy biernej pojemnościowej?
Co to jest kompensacja mocy biernej?
Moc bierna stanowi specyficzny rodzaj energii elektrycznej, która jest niezbędna do prawidłowego działania wielu urządzeń, ale jednocześnie nie wykonuje ona żadnej użytecznej pracy mechanicznej czy cieplnej. Można ją porównać do piany w kuflu piwa, która zajmuje miejsce w naczyniu, chociaż nie jest płynem przeznaczonym do bezpośredniego spożycia. Kompensacja polega na wytwarzaniu tej energii bezpośrednio w miejscu jej poboru, zamiast pobierania jej z zewnętrznej sieci energetycznej. Dzięki takiemu podejściu prąd o charakterze biernym nie musi pokonywać długiej drogi od elektrowni do odbiorcy, ponieważ zapotrzebowanie zostaje zaspokojone przez lokalnie zainstalowane urządzenia.
Takie działanie znacząco odciąża transformatory oraz linie zasilające, w wyniku czego cała instalacja pracuje znacznie wydajniej i stabilniej. Należy pamiętać o tym, że właściwie dobrany system kompensujący pozwala na zachowanie optymalnych parametrów prądu bez konieczności ingerencji w procesy technologiczne przedsiębiorstwa. W praktyce sprowadza się to do montażu baterii kondensatorów lub dławików, które przejmują na siebie rolę lokalnego źródła energii biernej. Proces ten odbywa się w sposób automatyczny, ponieważ nowoczesne sterowniki na bieżąco analizują zapotrzebowanie i dołączają odpowiednią liczbę stopni kompensacji.
Jakie urządzenia pobierają moc bierną?
W nowoczesnych instalacjach elektrycznych występuje szereg odbiorników, które generują zapotrzebowanie na moc bierną o charakterze indukcyjnym lub pojemnościowym. Do pierwszej grupy należą przede wszystkim wszelkie maszyny wyposażone w silniki elektryczne, a także transformatory, dławiki oraz piece indukcyjne wykorzystywane w przemyśle ciężkim. Te urządzenia wymagają pola magnetycznego do swojego rozruchu i stabilnej pracy, w związku z czym w naturalny sposób obciążają sieć energią bierną indukcyjną. Z tego powodu zakłady produkcyjne są szczególnie narażone na dodatkowe koszty, jeśli nie posiadają odpowiednich układów naprawczych.
Z kolei moc bierna pojemnościowa jest generowana przez rozległe sieci kablowe, nowoczesne oświetlenie typu LED oraz liczne zasilacze impulsowe, które znajdują się w serwerowniach i nowoczesnym sprzęcie biurowym. Wiele przedsiębiorstw posiada obecnie mieszany zestaw odbiorników, w wyniku czego dochodzi do nakładania się różnych typów obciążeń energetycznych. Warto mieć na uwadze fakt, że nawet niewielkie biuro naszpikowane elektroniką może generować znaczne nadwyżki energii pojemnościowej, za którą dostawcy energii naliczają bardzo wysokie opłaty karne. Często zdarza się, że to właśnie urządzenia uznawane za energooszczędne stają się źródłem problemów z mocą bierną oddawaną do sieci.
Po co robić kompensację mocy biernej?
Głównym powodem wdrażania systemów kompensujących jest dążenie do maksymalnej redukcji kosztów operacyjnych związanych z utrzymaniem obiektu. Dostawcy energii elektrycznej monitorują parametry poboru i nakładają dotkliwe sankcje finansowe w sytuacji, gdy współczynnik mocy wykracza poza dopuszczalne normy określone w umowie. Uniknięcie tych kar pozwala na zatrzymanie w budżecie firmy kwot, które w skali roku mogą sięgać od kilku do nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Takie oszczędności można przeznaczyć na dalszy rozwój działalności lub modernizację parku maszynowego.
Poza aspektem ekonomicznym kompensacja niesie ze sobą istotne korzyści techniczne, ponieważ zmniejsza spadki napięcia oraz ogranicza nadmierne nagrzewanie się przewodów zasilających. Dzięki temu izolacja kabli niszczeje wolniej, a ryzyko wystąpienia awarii spowodowanych przeciążeniem systemu zostaje zredukowane do minimum. Poprawa jakości energii przekłada się również na stabilniejszą pracę czułej aparatury sterującej, w związku z czym unika się nieplanowanych przestojów w produkcji, które zawsze generują duże straty. Instalacja pracuje lżej, a transformatory mogą zasilić większą liczbę odbiorników bez konieczności kosztownej rozbudowy przyłącza.
Czy warto robić kompensację mocy biernej?
Inwestycja w odpowiednio dobrany układ kompensujący jest uważana za jedno z najbardziej opłacalnych przedsięwzięć w obszarze nowoczesnej gospodarki energetycznej. Czas zwrotu z zakupu i montażu urządzeń najczęściej wynosi od kilku miesięcy do roku, w związku z czym zysk z tej operacji jest widoczny niemal natychmiast na pierwszej fakturze po uruchomieniu systemu. Po tym krótkim okresie cała kwota, która wcześniej była przeznaczana na opłacanie kar, staje się realną oszczędnością dla przedsiębiorstwa. Można zatem uznać, że urządzenie zarabia na siebie samo w rekordowo szybkim tempie.
Wdrożenie takiej modernizacji podnosi również standard techniczny budynku i sprzyja budowaniu wizerunku nowoczesnej firmy, która dba o efektywność oraz aspekty ekologiczne. Skoro oszczędności są gwarantowane i wynikają bezpośrednio z praw fizyki, to trudno znaleźć racjonalny powód, aby rezygnować z tak pewnej optymalizacji. Każdy podmiot posiadający na fakturze pozycje dotyczące rozliczenia mocy biernej powinien rozważyć przeprowadzenie profesjonalnego audytu i montaż systemów kompensujących. Pozwala to przestać marnować fundusze na zbędne opłaty przesyłowe i zyskać pewność, że infrastruktura energetyczna jest wykorzystywana w sposób optymalny.